Министерство образования Республики Саха (Якутия)

МКУ муниципальный орган управления образования

Сунтарского улуса (района)

МБДОУ ДС «Чуораанчык»

Υѳрэхтээhин чопчу дьайымалын

технологическай картата

«Ойуур луохтуура» диэн Н.Г. Золотарев – Якутскай

айымньытыгар олоҕуран орто бѳлѳх оҕолоругар

уруhуй дьарыга (интегрированнай дьарык)

Иитээччи: Лобашкова С.Е

Булуучээн с. 2017 с

Υѳрэхтээhин чопчу дьайымалын технологическай картата.



Иитээччи: Лобашкова Светлана Егоровна.



Тиэмэтэ: «Тоҥсоҕой».



Сыала: Н.Г. Золотарев – Якутскай айымньыларыгар олоҕуран оҕоҕо тыынар – тыыннаах, хамсыыр – харамай уонна

киhи – айылҕа оҕолоро буолалларын, онон айылҕаны кытта быстыспат сибээстээхтэрин ѳйдѳтүү.



Соруктара:



Үѳрэтэр: Н.Г. Золотарев – Якутскай «Ойуур луохтуура» айымньытын кытта билиhиннэрии. Айылҕаҕа

сылдьыы быраабылаларын кытта билиhиннэрии. Н.Г. Золотарев – Якутскай айымньытыгар ылбыт билиитин

чиҥэтии.



Сайыннарар: Оҕо толкуйдуур, айар, ѳйдѳѳн истэр дьоҕурун сайыннарыы. Оҕо илиитин тарбаҕын бытархай

былчыҥнарын эрчийии.



Иитэр: Айылҕаҕа, хамсыыр – харамайга, кɵтɵргɵ харыстабыллаах сыhыаны иитии.



Үɵрэхтээhин уобаластарынан дьүɵрэлэhиитэ:

«Оҕо билэр – кɵрɵр дьоҕурун сайыннарыы», «оҕо уопсастыбаҕа сылдьарын бодоруhарын сайыннарыы», «оҕо этин

– сиинин сайыннарыы», «оҕо тылын - ɵhүн сайыннарыы», «оҕо кэрэни ɵйдүүр дьоҕурун сайыннарыы».



Ыытыллар бɵлɵҕɵ: Орто бɵлɵх.



Тэрээhин кɵрүҥэ: Бɵлɵҕүнэн.



Туттуллар тэриллэр: Ноутбук, проектор, экран, муусука, хартыыналар, трафареттар, губка, гуашь, устууллар –

массыына.



Туhаныллар литература: Н.Г. Золотарев – Якутскай – саха суруйааччылара оҕолорго хомуурунньуга, «Тосхол»

бырагыраама – саҥа кэрдиис кэмҥэ, «Күн дьыл эргииринэн кыра оҕону иитии – үɵрэтии».



Ыытыллыбыт үлэлэр: Н.Г. Золотарев – Якутскай «Ойуур луохтуура» айымньытын кытта билиhиннэрии; хамс./

оонньуу «чыычаахтар»; «Кыстыыр кɵтɵрдɵр» бэсиэдэ; тылы сайыннарар эрчиллии «Тоҥсоҕой».



Кɵhүтүллэр

түмүгэ:

Тоҥсоҕой

айылҕаҕа

туhатын

оҕо

ɵйдүүр,

киниэхэ

харыстабыллаахтык

сыhыаннаhар.

Айылҕаҕа

сылдьыы

быраабылатын

билэр,

тутуhар.

Н.Г.

Золотарев

–

Якутскай

айымньыларын

билэр,

кини

айымньыларын кытта билсиhэргэ интэриэhэ үрдүүр. Оҕо толкуйдуур дьоҕура, тарбаҕын моториката сайдар.

Дьайымал

тутула

Дьайымал формата,

этаптара

Иитээччи дьайымала

Оҕо дьайымала

Үɵрэхтээhин

дьайымалын

дьүɵрэлэhиилэрэ

Киирии чаас

Оҕолор группаҕа

киирэн тураллар.

Оҕо баҕатын

кɵбүтүү,

интэриэhин

үɵскэтии.

- Үтүɵ күнүнэн, оҕолоор!

Б ү г ү н

б иhиги

массынаннан

ойуурга

күүлэйдии

барыахпыт.

Онно баран биhиги элбэҕи саҥаны

билиэхпит, кɵрүɵхпүт.

«Оҕо билэр –

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы».

Чэйиҥ

эрэ,

оҕолоор,

массыынаҕа

о л о р у о ҕ у н ,

а й а н н ы а ҕ ы ҥ .

Массыынаҕа

олорон

айаннааhын

быраабылаларын билэҕит дуо?

Оҕолор

массыынаҕа

–

устуулга олороллор.

Оҕолор эппиэттэрэ: күүскэ

тутуhан

олоробут,

туран

х а а м а

с ы л д ь ы б а п п ы т

( А й а н

б ы р а а б ы л а т ы н

чиҥэтии).

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы».

1 слайд: Айылҕа

кɵстүүтэ.

Муусука тыаhыыр.

- Оо, айылҕабыт тоҕо үчүгэйэй,

кэрэтэй

Оҕо айылҕа кэрэтин кɵрɵн

үɵрэр, кэрэхсиир.

«Оҕо кэрэни

ɵйдүүр дьоҕурун

сайыннарыы»

Быhаарылла

р боппуруос

(проблема).

2 слайд: Хатан,

ɵлɵн хаалбыт

мастар кɵстүүлэрэ.

- Хайа оҕолор, бу мастарбыт

хайдах буолан хаалбыттарый? Тоҕо

маннык буолбуттара буолуой?

Оҕолор санааларын

этэллэр (ыалдьыбыттар,

үɵн сиэбит)

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы».

Сүрүн чаас

Сюрпр. түгэн:

муусуука тыаhыыр,

ойуур иччитэ –

Байанай киирэр

- Үтүɵ күнүнэн баай Барыылаах

Байанай!

Б.Б: - Үтүɵ күнүнэн!

«Оҕо

уопсастыбаҕа

сылдьарын,

бодоруhарын

- биhиги ойуурга күүлэйдии кэлэн

баран бу мастар хатан, ɵлɵн

хаалбыттарын кɵрɵн хомойон

турабыт.

Б.Б: - Бу тулалыыр эйгэбит, кɵтɵр –

сүүрэр, тыынар – тыыннаах – бары

айылҕа оҕолоро буолабыт, онон

бэйэ – бэйэни

харыстаhыахтаахпыт.

сайыннарыы».

Б.Б: - Оҕолор, эhиги биллигит дуо

мастар туохтан кууран – хатан

хаалбыттарын?

Оҕолор эппиэттэрэ.

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы».

Б.Б: - Ааспыкка эhиги иитээччигит

Светлана Егоровна Н.Г. Золотарев

– Якутскай «Ойуур луохтуура»

диэн айымньытын кытта

билсиhиннэрбитэ, онно тоҥсоҕой

айылҕаҕа туох туhаны аҕалар этэй?

Оҕолор толкуйдууллар,

айымньы ис хоhоонун

санаан кэлэллэр,

чиҥэтэллэр. Оҕолор

эппиэттэрэ: мас үɵнүн

сиир.

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы»,

«Оҕо билэр –

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы».

- Ойуур мастара ɵлбɵттɵрүн,

куурбаттарын – хаппаттарын

туhугар тугу ɵссɵ гыныахпытын

сɵбүй?

д/о: «Мин айылҕа

Билигин бу хартыыналартан

Оҕолор сɵптɵɵх

«Оҕо билэр –

оҕотобун»

айылҕаҕа харыстабыллаахтык

сыhыаннаhар ɵйдɵбуллээх

хартыыналары талан

аҕалыахтааххыт.

хартыыналары булан

аҕалаллар. Ыарырҕатар

тугэннэригэр атын оҕолор

кɵмɵлɵhɵллɵр

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы»,

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы»,

«Оҕо

уопсастыбаҕа

сылдьарын,

бодоруhарын

сайыннарыы».

Б.Б: - Оҕолор, маладьыастар,

айылҕаны хайдах харыстыыр

туhунан элбэҕи биллигит. Мин

бардым, кɵрсүɵххэ диэри!

Физ минутка:

«Чыычаахтар»

«Чыычаахтар уу иhэллэр»,

«Чыычаахтар кынаттарынан

сапсыналлар», «Чыычаахтар

оонньууллар», «Чыычаахтар

туораах тоҥсуйаллар».

Оҕолор чыычаахтар

хамсаныыларын

үтүктэллэр.

«Оҕо этин –

сиинин

сайыннарыы».

Ураты ньыманнан

уруhуй

«Тоҥсоҕой».

- Оҕолор билигин трафарет уонна

губка кɵмɵтүнэн ойуурбут

луохтуурун уруhуйдуохпут. Ол ким

этэй, оҕолор?

Оҕолор эппиэттэрэ:

тоҥсоҕой

«Оҕо кэрэни

ɵйдүүр дьоҕурун

сайыннарыы»,

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы»,

«Оҕо билэр –

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы».

- Тоҥсоҕой хартыынатын

кɵрүɵҕүҥ, кини хайдах эбитий?

Оҕолор эппиэттэрэ: тɵбɵтɵ

кыhыл, кɵхсɵ, кыната хара,

түɵhэ маҕан.

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы»,

«Оҕо билэр –

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы».

Оҕо үлэлии олорор

кэмигэр муусука

тыаhыыр.

Артик.гимнастика

«Тоҥсоҕой». («р»

дорҕоону чиҥэтии)

- Чэйиҥ эрэ, оҕолор

трафареткытын ылан лиискитигэр

хамсаппакка тутуҥ уонна

губкаҕытынан кыраасканы биhэн

ылан тоҥсоҕойгут омоонугар

баттаталаан ойуулааҥ (Уруhуй

ньыматын иитээччи кɵрдɵрɵр).

«Оҕо билэр –

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы»,

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы».

Иитээччин

«тоҥсоҕой»

туhунан хоhоон

ааҕар. (хамсыыр

харамай

кинигэттэн, бичик

2015)

Иҥнэҥнээтэ,

кыҥнаҥнаата,

маhы хаста,

хачыгыратта,

хочугуратта,

хатырыгы ыста.

Дьоhумсуйда,

ууhумсуйда,

Дьɵлɵн кээстэ.

Сахсаҥнаата,

сохсоҥноото,

үɵнү тутта…

«Оҕо билэр –

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы».

- Маладьыастар наhаа үчүгэйдик

ойуулаабыккыт. Оҕолоор, ойуурга

сылдьан элбэҕи биллибит

кɵрдүбүт. Айылҕабытын

харыстыахпыт диэн туран

массыынабытыгар олорон

детсадпытыгар барыаҕыҥ.

Түмүк чаас.

Муусука тыаhыыр.

– Оҕолоор, бүгүҥҥү дьарыкка тугу

биллигит? Туохха ыарырҕаттыгыт?

Ким кэлэ сырытта? Туох сүбэни

биэрдэ?

Оҕолор дьарыкка тугу

сɵбүлээбиттэрин, тугу

сатаабыттарын, туохха

ыарырҕаппыттарын

үллэстэллэр, бэйэлэрин

сыаналаналлар.

«Оҕо тылын -

ɵhүн

сайыннарыы»,

«Оҕо билэр –

кɵрɵр дьоҕурун

сайыннарыы».

Рефлексия

– Бүгүҥҥү дьарыкпыт эн санааҕар

хайдах ааста дии санаатыҥ?

Үчүгэйдик, элбэҕи биллим,

сатаатым диир буоллаххына

үɵрбүт смайлигы ыл. Ɵйдɵɵбɵтүм,

ыарырҕаттым диир боллаххына

хомойбут смайлигы ыл.